Stare Miasto dla pieszych i rowerzystów

Obywatelski projekt uchwały

Głównym celem uchwały jest przekształcenie Starego Miasta z wielkiego taniego parkingu, w strefę przyjazną dla ludzi. To trend ogólnoeuropejski i takiego pragną coraz bardziej mieszkańcy Brzegu.

Przy okazji uchwała stara się chronić realne interesy przedsiębiorców działających na Starym Mieście, którzy powinni mieć prawo dostarczenia towaru do swoich zakładów.

Obecna miejscowe (niepisane) prawo zwyczajowe jest zupełnie sprzeczne z obowiązującym oznakowanie. Tworzy się w ten sposób patologia, w którym niemal wszyscy popełniają wykroczenia poruszając się po Starym Mieście, a jednocześnie nie rodzi żadnych ubocznych skutków.

Przede wszystkim utrwalił się status quo, wg którego najważniejsze ulice, zwłaszcza ul. Długa i Rynek, i wszystkie uliczki przylegające są realnie deptakami, po których całą szerokością ulicy poruszają się piesi a między nimi powoli jeżdżą - całą dobę - pojazdy dostawcze, taksówki, rowerzyści..

Tymczasem zgodnie z obowiązującym oznakowaniem są to ulice, którymi mogą się poruszać liczne grupy pojazdów z prędkością 50 - 60 km/h, a piesi powinni chodzić wyłącznie wąskimi chodnikami. Jest oczywistym, że przepisy te są nieżyciowe.

ul. Długa
Wyładunek towaru w sobotnie południe wykroczeniem.

ul. Długa
Nie sposób czekac do godziny 17, by załadować towar do samochodu.

ul. Długa
Ulica Jabłkową nie wolno chodzić po jezdni.

ul. Długa
Marsz jezdnią Długiej to wykroczenie, dziecko na rowerku też nielegalnie...

ul. Długa
Cała masa wykroczeń. Tak jest codziennie.

ul. Długa
Tu najwyraźniej chłopczyk wyrwał się spod kontroli mamy. A kierowca złamał zakaz wjazdu. Ale czy którekolwiek zachowanie jest nieracjonalne lub niebezpieczne?

ul. Długa
Wszyscy popełnili wykroczenie: pan z córeczką na jezdni, rowerzystka jechała po lewej stronie, kierowca wjechał w godzinie zakazu, nawet rowerzysta z prawej stoi na środku jezdni. Czy oni wszyscy zachowują się źle, czy to prawo jest w tym miejscu złe?

ul. Długa
Ul. Lekarska. Tutaj piesi - choćby chcieli - nie zmieszczą się na chodnikach. Ponownie nasuwa się pytanie: czy piesi nie potrafią dostosować do prawa? Czy prawo jest tutaj złe?

Intencją uchwały jest:

- depenalizacja zachowań i zatwierdzenie prawa zwyczajowego;

- objęcie pieszych ochroną prawną;

- rozszerzenie tego pozytywnego trendu na wszystkie uliczki Starego Miasta.

Można tego dokonać ustanawiając jednakową i czytelną strefę zamieszkania.

Znak strefy zamieszkania

Bezpiecznie dla ludzi

Definicja strefy zamieszkania przewiduje ograniczenie prędkości pojazdów do 20 km/h; prawo pieszych do korzystania z całej szerokości drogi, i pierwszeństwo pieszych wobec pojazdów nawet na jezdni.

Wszystkie te zasady sprzyjają stworzenie przyjaznej dla ludzi przestrzeni miejskiej. Ludzie będą się mogli poruszać tutaj bezpiecznie, chętniej będą przychodzić i przyjeżdżać na zakupy lub wypoczynek.

Stworzenie strefy pozwoli użytkowanie przestrzeni swobodnie przez dzieci, bo dotychczas formalnie dzieci musiały się poruszać jedynie po chodnikach, pod opieką osób starszych. Przy okazji będzie można legalnie przygotowywać dziecko do lat dziesięciu do jazdy rowerkiem po ulicach, bez nadmiernego ryzyka. Dotychczas wszystkie dzieci jeżdżące po jezdni ulicy Długiej popełniały wykroczenia.

Wygodnie dla handlowców

Drugą grupą użytkowników drogi są przedsiębiorcy i ich kontrahenci, którzy dostarczają towar, głównie do sklepów Starego Miasta, często położonych na ulicach zamkniętych dzisiaj dla ruchu. Najczęściej łamią oni zakaz ruchu, gdyż nie są w stanie czekać z dostawą towaru do godzin popołudniowych.

Intencją uchwały jest depenalizacja tych zachowań i ułatwienie życia przedsiębiorcom, handlowcom, sklepikarzom i rzemieślnikom pracującym na terenie Starego Miasta. Proponuje się dopuszczenie ruchu dostawców w dni robocze, w godzinach odpowiadających ich pracy. Uchwała nie precyzuje godzin, pozostawiając to wybór służbom miejskim, ale sugeruje godziny np. 10.00-17.00.

Przy czym należy pamiętać, że pozwolenie na wjazd i zatrzymanie w celu rozładunku - nie jest jednoczesnym pozwoleniem na długotrwałe parkowanie. Parkowania zabrania definicja strefy zamieszkania jak już istniejąca strefa parkowania, więc tu nie nastąpią żadne zmiany.

Szanując mieszkańców

Trzecią grupą użytkowników ulic Starego Miasta są mieszkańcy i goście korzystający z obiektów kultury, kultu, rozrywkowych, itp. Dla nich uchwała przewiduje strefę i okres ciszy, wg której można byłoby niektóre ulice zamknąć wieczorem i dni wolne dla samochodów zupełnie i przekształcić w deptak. Dotyczy to głównie ulic reprezentacyjnych, takich jak Długa czy Rynek.

Autobusów nie wyrzucamy

Uchwała zaleca ochronę komunikacji zbiorowej, która powinna być wpuszczana na Stare Miasto co najmniej w godzinach szczytu w dni robocze. Rozwiązania takie znane są także Polsce, np. w Bytomiu deptakiem staromiejskim kursuje tramwaj.

Rowerem bliżej

Przewiduje się zniesienie wszelkich barier dla rowerzystów, głównie poprzez otwarcie ulic jednokierunkowych dla rowerów w obie strony.

W Brzegu istnieją już 3 ulice jednokierunkowe z dopuszczonym ruchem rowerem w obie strony, podobne rozwiązania są stosowane masowo we Wrocławiu, Opolu, Gdańsku i wszędzie tam sprawdziły się.

Koszty

Wprowadzenie uchwały w życie nie wiąże z większymi kosztami. Potrzebne będzie ustawienie znaków strefy zamieszkania (około 20 znaków początku i 20 końca strefy), kilku znaków ostrzegających o "zmianie pierwszeństwa" oraz zmiana niektórych tabliczek precyzujących znaczenie znaków zakazu wjazdu. Pozwoli to jednak na likwidację kilkudziesięciu, może kilkuset znaków drogowych i słupków, które będą już zbędne: zakazy zatrzymywania się, postoju i wyznaczające pierwszeństwo na skrzyżowaniach równorzędnych. Spadną więc koszty ich bieżącego utrzymania, konserwacji i wymiany.

Więcej może kosztować zastosowanie elementów bezpieczeństwa ruchu, w postaci słupków, stojaków rowerowych i kwietników, blokujących tranzyt - można jednak te elementy wprowadzać sukcesywnie ze zwykłych bieżących środków na modernizację dróg.

Uchwała nie precyzuje, które ulice należy zamknąć, które otworzyć, na których ustawić bariery ograniczające tranzyt, dlatego, że regulacja powinna następować w sposób elastyczny, a mogą to na bieżąco regulować służby miejskie.

Projekt uchwały

"Stare Miasto dla pieszych i rowerzystów"

1. Użyte w uchwale określenie "Stare Miasto" obejmuje wszystkie gminne drogi publiczne będące w administracji Gminy Brzeg, łącznie z drogami wewnętrznymi w administracji Gminy Brzeg, położone w obrębie miasta średniowiecznego, tj. ograniczone Odrą oraz ulicami Bolesława Chrobrego i placem Bramy Wrocławskiej.

2. Na obszarze Starego Miasta wprowadza się strefę zamieszkania, zgodnie z definicją zawartą w "Prawie o ruchu drogowym".

3. W strefie zamieszkania wprowadza się taką organizację ruchu, środki uspokojenia ruchu oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu, by zminimalizować ruch pojazdów samochodowych, a w szczególności ograniczyć realną prędkość samochodów i możliwość przejazdu tranzytowego przez Stare Miasto.

4. Na obszarze Starego Miasta wprowadza się miejscowe ograniczenia ruchu pojazdów samochodowych, przy uwzględnieniu potrzeb mieszkańców i przedsiębiorców. W zależności od charakteru ulicy dopuszcza się: całkowite zamykanie ulicy, zamknięcie częściowe dopuszczające wjazd mieszkańców albo pojazdów dostawczych. Na ulice z ograniczeniem nie powinno się dopuszczać samochodów osobowych przedsiębiorców lub pracowników.

5. W godzinach wieczornych i nocnych oraz w niedzielę i święta wjazd na ulice z ograniczonym ruchem powinien być całkowicie zabroniony dla pojazdów dostawczych i, w zależności od charakteru ulicy, może być także zabroniony dla mieszkańców.

6. W dni robocze, w godzinach zbliżonych do czasu otwarcia sklepów i przedsiębiorstw pojazdy dostawcze powinny mieć prawo dostarczania towarów.

7. Wszystkie ulice Starego Miasta powinny być otwarte dla pieszych oraz dla ruchu rowerowego w obu kierunkach.

8. Dopuszcza się odstępstwa od punktów 2 i 7 jedynie na krótkich, nie przekraczających 40 metrów, odcinkach ulic w sąsiedztwie skrzyżowań z drogami wyższej kategorii, tylko wówczas, gdy piesi i rowerzyści otrzymają dogodną alternatywę przemieszczania się.

9. Ograniczenia przejazdu zawarte w punkcie 3 i 5, w dni robocze nie powinny dotyczyć transportu zbiorowego.

10. Wprowadzenie uchwały w życie powierza się Burmistrzowi Brzegu.

Objaśnienia

Ad. 1
Plac Bramy Wrocławskiej, ulice Chrobrego, 3 Maja, Jagiełły nie są ulicami miejskimi, więc nie podlegają niniejszej ustawie.

Ad 2.
Zapisy prawa o ruchu drogowym dla strefy zamieszkania:

Ad. 3.
Przez środki uspokojenia ruchu należy przede wszystkim rozumieć wprowadzenie skrzyżowań równorzędnych, co jest metodą najtańszą i skuteczną. Ponadto uspokojenie można wprowadzić - bez naruszania zabytkowej struktury ulicy - poprzez montaż "innych urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego" w postaci kwietników, stojaków rowerowych, słupków. Te elementy powinny zlikwidować długie proste odcinki i poprzez zmianę toru jazdy wymóc na kierowcach zmniejszenie prędkości. Podobną skuteczność może mieć usytuowanie miejsc parkingowych naprzemiennie po obu stronach jezdni.

Likwidację tranzytowego przejazdu można osiągnąć poprzez ustawienie słupków (lub innych elementów brd) lub oznakowanie w taki sposób, by pojazdy dostawcze lub mieszkańców mogły docelowo wjechać i wyjechać ze strefy tylko tą samą ulicą. Pozwoli to wyeliminować pojazdy, które wjeżdżają na Stare Miasto tylko po to, by skrócić drogę lub czas.

Ad. 4 i 5.
Intencją tego punktu jest poszerzenie strefy wolnej od samochodów o kolejne ulice, tak jak to obecnie ma miejsce na ulicy Długiej, Staromiejskiej czy Zamkowej. W pierwszej kolejności np. Rynek, pl. Zamkowy lub dowolne fragmenty uliczek, gdzie można by stworzyć azyle spokoju lub np. istnieje potrzeba utworzenia ogródka kawiarnianego na ulicy.

Ad. 6.
Oznacza to prawo do wjazdu z towarem, ale także zatrzymanie się i krótki postój na czas rozładunku towarów. Ponieważ kodeks drogowy zabrania postoju (zarówno w strefie zamieszkania jak i w strefie płatnego parkowania) w miejscach nieoznaczonych, to istnieje potrzeba uregulowanie tej sprawy.
Oznakowanie miejsc pod każdym sklepem na brukowanych uliczkach, np. na Długiej, jest nieracjonalne. Wydaje się więc, że jedynym sposobem będzie umieszczenie pod znakami "strefa zamieszkania" tabliczki z treścią "w miejscach nieoznaczonych dopuszcza się postój na czas rozładunku towaru nie dłuższy niż np. 10 minut".

Ad. 7.
Należy przez to rozumieć całkowity brak barier fizycznych dla pieszych i rowerzystów oraz wprowadzenie ruchu dwukierunkowego dla rowerów na wszystkich ulicach, nawet tych jednokierunkowych. Osiągnąć to można przez umieszczenie znaków T-22 "nie dotyczy rowerów" oraz alternatywnie projektowanego znaku "nie dotyczy także wózków rowerowych" pod wszystkimi znakami zakazu wjazdu, zakaz ruchu, zakazu i nakazu skrętu.

Ad. 8.
Chodzi o to, by w uzasadnionych przypadkach granicę strefy zamieszkania nie ustawiać bezpośrednio przy głównej jezdni np. ul. Jagiełły, tylko odsunąć ją o kilkanaście metrów od skrzyżowania. Poprawi to czytelność oznakowania strefy oraz pozwoli uniknąć ew. kłopotów z zarządcą skrzyżowania.

Ad. 9.
W godzinach szczytu, gdy sąsiednie ulice są zakorkowane, komunikacja zbiorowa, będąca najbardziej ekologiczną i efektywną metodą odkorkowywania miasta, powinna mieć maksymalne preferencje. Stąd dopuszczenie linii autobusowych np. przez Rynek lub ul. Zamkową jest wskazane.

Jesteś za? Podpisz petycję

Od niedawna prawo lokalne pozwala na składanie do Rady Miasta w Brzegu obywatelskich projektów uchwał. Wystarczy spełnić parę formalnoœci i zebrać 50 podpisów. Jeœli chcesz dołożyć swojš cegiełkę - zgłoœ się do Rowerowego Brzegu i podpisz petycję. Trzeba mieć 18 lat i mieszkać w Brzegu oraz złożyć własnoręczny podpis obok adresu i peselu.

Podpisy będziemy zbierać także na Święcie Cyklicznym.

: : : : :

Brzeg, marzec 2013 r.